ขั้นตอน การให้ อาหารสายยาง ทางจมูกการให้อาหารทางสายยางผ่านจมูก (NG Tube) เป็นขั้นตอนที่ต้องใช้ความละเอียดและรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันการสำลักและการติดเชื้อครับ
ขั้นตอนการปฏิบัติที่ถูกต้องและปลอดภัยสำหรับผู้ดูแลครับ:
1. การเตรียมตัวก่อนเริ่ม (Preparation)
ทำความสะอาด: ล้างมือให้สะอาดตามหลัก 7 ขั้นตอน และเตรียมอุปกรณ์ (ไซริงค์ให้อาหาร, น้ำต้มสุก, ชามใส่อาหารปั่น)
จัดท่าผู้ป่วย: สำคัญมาก! ต้องจัดให้ผู้ป่วยนอน ศีรษะสูงอย่างน้อย 30-45 องศา (ท่าครึ่งหงายครึ่งนั่ง) หรือนั่งตัวตรง เพื่อป้องกันอาหารไหลย้อนกลับเข้าปอด
ตรวจสอบตำแหน่งสาย: ดูขีดเครื่องหมายบนสายยางว่าอยู่ที่เดิมหรือไม่ (ห้ามเลื่อนเข้าหรือออกเกินปกติ)
2. ขั้นตอนการตรวจสอบอาหารค้าง (Residual Check)
ก่อนให้มื้อใหม่ ต้องเช็กว่ามื้อเก่าสะสมอยู่หรือไม่:
เปิดจุกสายยาง (โดยพับสายไว้ก่อนเพื่อกันลมเข้า)
ใช้ไซริงค์ดูดเบาๆ เพื่อเช็กปริมาณอาหารค้าง
ถ้าค้างน้อยกว่า 100 มล.: ให้ดันอาหารเก่ากลับเข้าไปช้าๆ แล้วเริ่มมื้อใหม่ได้
ถ้าค้างมากกว่า 150-200 มล.: ให้ดันอาหารเก่ากลับไป แล้ว เลื่อน มื้อใหม่ออกไปอีก 1 ชั่วโมงค่อยเช็กซ้ำครับ
3. ขั้นตอนการให้อาหาร (Feeding)
ไล่ลม: พับสายยางของผู้ป่วยไว้เสมอขณะต่อไซริงค์ เพื่อไม่ให้อากาศเข้ากระเพาะ
ล้างสายก่อน (Pre-flush): เทน้ำต้มสุกสะอาดประมาณ 15-30 มล. ลงในไซริงค์ ปล่อยให้ไหลช้าๆ ตามแรงโน้มถ่วง
เติมอาหาร: เมื่อน้ำเกือบหมดไซริงค์ ให้เติมอาหารปั่นลงไป ห้ามปล่อยให้อาหารหมดจนเห็นอากาศในสาย
ควบคุมความเร็ว: ยกไซริงค์สูงกว่าระดับท้องผู้ป่วยประมาณ 1 ฟุต (30 ซม.) ปล่อยให้อาหารไหลช้าๆ ใช้เวลาประมาณ 15-30 นาทีต่อมื้อ (ห้ามใช้ลูกสูบดัน)
4. ขั้นตอนหลังให้อาหาร (Post-feeding)
ล้างสายหลัง (Post-flush): เมื่ออาหารใกล้หมด ให้ตามด้วยน้ำต้มสุกสะอาดอีก 30-50 มล. เพื่อล้างคราบอาหารในสาย ป้องกันสายอุดตันและบูดเน่า
ปิดสาย: พับสายและปิดจุกให้สนิททันทีหลังล้างสายเสร็จ
คงท่าเดิม: ห้ามผู้ป่วยนอนราบทันที ต้องให้คงท่าศีรษะสูงไว้ต่ออย่างน้อย 1 ชั่วโมง เพื่อให้กระเพาะอาหารได้ย่อยและลำเลียงอาหารลงสู่ลำไส้
📊 ตารางสรุป: สิ่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษ
หัวข้อ สิ่งที่ควรทำ (Do) สิ่งที่ต้องระวัง (Don't)
การไล่ลม พับสายทุกครั้ง เมื่อเปิดจุกหรือเติมอาหาร ห้าม เปิดจุกทิ้งไว้โดยไม่พับสาย (ลมจะเข้าท้อง)
ความเร็ว ปล่อยให้ไหลตามแรงโน้มถ่วงช้าๆ ห้าม ใช้ลูกสูบดันอาหาร (ยกเว้นยาบางชนิด)
ความสะอาด ลวกไซริงค์และภาชนะด้วยน้ำร้อนทุกครั้ง ห้าม ใช้น้ำประปาที่ยังไม่ได้ต้มสุกผสมอาหาร
⚠️ สัญญาณอันตราย: หยุดให้ทันที!
หากขณะให้อาหาร ผู้ป่วยมีอาการดังนี้ ให้หยุดและรีบติดต่อแพทย์:
ไออย่างรุนแรง หรือสำลัก
หน้าเขียว หรือหายใจหอบเหนื่อย
อาเจียนขณะให้อาหาร
